www.panormo.com

Το σταυροδρόμι των πολιτισμών
Η Κρήτη, τόσο εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης της, που βρίσκεται ανάμεσα στην Ασία, την Ευρώπη και την Αφρική, όσο και εξαιτίας της ιδιαίτερης ιστορίας της, ήταν σταυροδρόμι πολιτισμών από την αρχαιότητα μέχρι πρόσφατα. Πατρίδα του χορού και της μουσικής (Karl Hoeck, «Η αρχαία Κρήτη») από αρχαιοτάτων χρόνων, προσέφερε στη νεώτερη ιστορία της ποιητές όπως ο Βιτσέντζος Κορνάρος και ο Γεώργιος Χορτάτζης και καλλιτέχνες όπως ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος. Στο μέσον του βορείου άξονα της Κρήτης, 22 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και 56 χλμ. από το Ηράκλειο, βρίσκεται το Πάνορμο, ένα μικρό παραδοσιακό χωριό, που στα τέλη του περασμένου αιώνα γνώρισε μια ξεχωριστή λάμψη χάρις στο λιμάνι του, που ήταν το εξαγωγικό κέντρο αγροτικών προϊόντων της περιοχής προς τη δυτική Ευρώπη. Η ύπαρξη μεγάλης βασιλικής του Ε΄ ή του ΣΤ΄ αιώνα (Αγία Σοφία) στο Πάνορμο, προϋποθέτει την ύπαρξη κέντρου χριστιανικής λατρείας κατά τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους. Το φρούριο του Μυλοποτάμου (Castello di Milopotamo), που έκτισε ο Πεσκατόρε στην ίδια περιοχή και διατήρησαν οι Βενετοί, αναφέρεται από το 1212. Το 1341 οι Καψοκαλύβες πολιόρκησαν μέσα στο φρούριο τον Αλέξιο Καλλέργη, που ήταν στην υπηρεσία των Βενετών αλλά δεν μπόρεσαν να το καταλάβουν (Ξανθουδίδης «Ενετοκρατία»). Το 1647 το κατέλαβαν οι Τούρκοι. Οι Βενετσιάνοι, με τον στρατηγό Gildasi, προσπάθησαν μάταια να το ανακαταλάβουν. Το 1583, πυρπολήθηκε και καταστράφηκε από τον Μπαρμπαρόσα και τους πειρατές του.
Επιμενίδης ο Κρης
O Επιμενίδης ήταν ο πιο φημισμένος σοφός της αρχαίας Κρήτης. H καταγωγή του ήταν από την Κνωσό και έζησε κατά το δεύτερο μισό του εβδόμου, αρχές του έκτου αιώνα π.Χ. Το όνομά του αναφέρεται μαζί με τον Ορφέα, τον Πυθαγόρα και τον Εμπεδοκλή και υποδηλώνει κάτοχο μυστικής και υπερανθρώπινης γνώσης. Μερικοί αρχαίοι συγγραφείς τον συγκαταριθμούν στους επτά σοφούς, εξαιρώντας τον Περίανδρο. Ο βίος του Επιμενίδη έγινε θρύλος πολύ νωρίς, ώστε να μην είναι πλέον εφικτό να ξεχωρίσουμε σήμερα τα ιστορικά από τα μυθολογικά στοιχεία. Ιεροτελεστής και μάντης, θαυματουργός και ποιητής, ιατρός και πολιτικός, ήταν φίλος του Απόλλωνος και των Μουσών. Ακόμη και στην εξωτερική του εμφάνιση (όπως περιγράφεται από τον Διογένη Λαέρτιο, «Βίοι φιλοσόφων») έμοιαζε με Κούρο της αρχαϊκής τέχνης (είχε εκπληκτικά μακριά μαλλιά), ενώ οι θαυμαστές του τον αποκαλούσαν Κουρήτη. Έλεγαν, δε, ότι η μητέρα του ήταν η νύμφη Βάλτη, μια παραλλαγή της κρητικής Αρτέμιδος. Από τα θαύματα του Επιμενίδειου βίου, τα πιο πολυθρύλητα ήταν δύο: Η κάθαρση της Αθήνας και ο μαντικός ύπνος στο άντρο (σπήλαιο). Η πρώτη ιστορία πρέπει να έχει ιστορικό υπόβαθρο, ενώ η δεύτερη αντανακλά τις μυστικιστικές και εκστατικές εμπειρίες του Επιμενίδη και πιθανότατα προέρχεται από το έργο του «Θεογονία». Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη (στην «Αθηναίων Πολιτεία»), όταν έγινε η δίκη των Αλκμαιωνιδών και τους εξόρισαν από την Αθήνα, ο Επιμενίδης ο Κρης καθάρισε την πόλη από το Κυλώνειον άγος (το 596 π.Χ.). Ο Πλούταρχος (στο «Bίο του Σόλωνος», κεφ. 12) αναφέρει ότι υπήρχαν φόβοι από δεισιδαιμονίες και η ατμόσφαιρα ήταν πολύ βαριά. Τότε, ήρθε από την Κρήτη ο Επιμενίδης. Χαρακτηρίζεται ως θεοφιλής και σοφός περί τα θεία, ως εμπειρογνώμων στην ενθουσιαστική και τελεστική σοφία.

Συνέχεια … Ιστορία